Hamiləlik diabeti hamiləlikdən əvvəl mövcud olmayan, lakin hamiləlik dövründə aşkarlanan qan şəkəri yüksəkliyidir. Hamiləlik hormonlarının insulinin təsirini azaltması nəticəsində yaranır və vaxtında aşkarlanıb idarə edildikdə həm ana, həm də döl üçün riskləri əhəmiyyətli dərəcədə azaltmaq mümkündür.
Niyə vacibdir?
Anada qan şəkəri normadan yüksək olduqda döl ehtiyacından çox qlükoza alır və öz insulin ifrazını artırır. İnsulin anabolik hormondur — şəkərin piyə çevrilməsinə səbəb olur. Nəticədə dölün çəkisi doğuş zamanı 4 kq və daha artıq ola bilər.
| Kim üçün | Nə riski |
|---|---|
| Ana üçün | Yüksək təzyiq, preeklampsiya, doğuş travmaları, gələcəkdə davamlı diabet |
| Döl üçün | İri çəki ilə doğulma, doğuş travmaları |
| Yenidoğulmuş üçün | Respirator distress sindromu, hipoqlikemiya, sarılıq (hiperbilirubinemiya), polisitemiya, hipokalsemiya |
| Uzunmüddətli | Uşaqda yetkinlik dövründə diabet və piylənmə riskinin artması |
Kimlər yoxlanmalıdır?
Bütün hamilələrdə aclıq qan qlükozası yoxlanılır. Risk faktoru olmayan hamilələrdə 24–28-ci həftədə qlükoza tolerantlıq testi (OGTT) aparılır.
Risk faktorları olan hamilələrdə müayinələr hamiləliyin ilk aylarında başlanır:
- Artıq çəki və ya piylənmə
- Ailədə şəkərli diabet
- Əvvəlki hamiləlikdə gestasion diabet
- Əvvəllər iri çəkili körpə doğmaq
- Polikistik yumurtalıq sindromu
- İnsulin müqaviməti
- Yüksək ana yaşı
Müalicə necə aparılır?
Əsas müalicə qidalanmanın tənzimlənməsidir: ananın bədən kütlə indeksinə uyğun qidalanma planı və qan şəkərinin ciddi izlənməsi. Əgər qidalanma ilə qan şəkəri hədəf dəyərə endirilə bilmirsə, hamiləliyin sonuna qədər insulin terapiyası tətbiq olunur.
Təqib ginekoloq və endokrinoloqun birgə nəzarəti altında aparılır.
Bu saytdakı məlumat maarifləndirmə məqsədi daşıyır, fərdi diaqnoz və müalicə göstərişi deyil və həkim müayinəsini əvəz etmir. Təcili tibbi vəziyyətdə 103 nömrəsinə müraciət edin.
Tez-tez verilən suallar
Hamiləlik diabeti doğuşdan sonra keçirmi?
Adətən doğuşdan sonra qan şəkəri normallaşır. Lakin bu qadınlarda gələcəkdə tip 2 diabet riski yüksək qalır — buna görə doğuşdan sonra və sonrakı illərdə müntəzəm nəzarət tövsiyə olunur.
İnsulin körpəyə zərər verirmi?
Hamiləlikdə qan şəkərinin nəzarətsiz yüksək qalması körpə üçün insulindən qat-qat böyük risk daşıyır. İnsulin terapiyası hamiləlikdə istifadə olunan və həkim nəzarəti altında tənzimlənən müalicə üsuludur.
Şəkərli diabetim var, hamilə qala bilərəmmi?
Şəkərli diabet hamiləliyə mane deyil. Vacib olan hamiləlikdən əvvəl göstəricilərin hədəfə gətirilməsi, dərmanların hamiləliyə uyğun olaraq yenidən dəyərləndirilməsi və hamiləlik boyunca sıx təqibdir.